Verdiepingsmodule - Sensorische Informatieverwerking en autismespectrumstoornissen
Door RINO Groep Utrecht
Verdiepingsmodule - Sensorische Informatieverwerking en autismespectrumstoornissen
In de DSM-5 worden de sensorische informatieverwerkingsproblemen bij kinderen met Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) beschreven. We kennen allemaal wel voorbeelden van kinderen met ASS die zintuiglijke prikkels veel heftiger ervaren dan leeftijdsgenootjes of van kinderen die buitengewoon geboeid zijn door bepaalde zintuiglijke prikkels en zich er wellicht in verliezen. Kinderen en volwassenen met ASS verwerken sensorische prikkels en informatie op een unieke manier. Hierdoor kunnen misverstanden in de communicatie met de buitenwereld door ontstaan en wordt het gedrag niet altijd passend uitgelegd. In deze module wordt de verbinding gemaakt van theoretische denkconcepten naar praktische toepassingen. De sensorische kansen en kwetsbaarheden worden in kaart gebracht en passende interventie strategieën worden m.b.v. een methodisch handelingsplan individu specifiek uitgewerkt.
Kinderen en volwassenen met Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) verwerken sensorische prikkels en informatie op een unieke manier. Ze zijn (over)gevoelig voor prikkels of nemen ze juist minder waar dan anderen of allebei tegelijk. Daarnaast zien we bij deze doelgroep uitzonderlijke zintuiglijke talenten, zoals zeer gedetailleerd kunnen waarnemen, beelden kunnen onthouden tot in de kleinste details of muziek kunnen reproduceren zonder muzikale achtergrond terwijl andere dingen in het dagelijks leven hun bijna onbegrijpelijk lastig afgaan.
Het betekenis kunnen verlenen aan zintuiglijke prikkels blijkt soms lastig, of het begrip dat een prikkel in de ene context totaal iets anders betekent dan in de andere context. Prikkels worden moeilijker omgezet in handelingsplannen. Dit heeft meteen een impact op het dagelijks bewegend- en adaptief bewegend functioneren en beleven. Zintuigen liggen aan de basis van ieder handelen en beleven en maken aanpassing van het kind aan zijn omgeving mogelijk. In de DSM-5 zijn de hypo-en hyperresponsiviteit voor het eerst als officiële subcriteria bij ASS onderkend en beschreven.
Het in kaart brengen van de zintuiglijke prikkelverwerking bij kinderen met ASS is niet zo eenvoudig en vraagt om een brede kijk op prikkelverwerking vanuit verschillende verklaringsmodellen. Door de prikkelverwerking goed in kaart te brengen kunnen interventiestrategieën op maat voor en met het kind en zijn ouders of begeleider(s) worden ontworpen.
Deze module wordt op basis van evidence aangestuurd en wordt ondersteund door talloze praktijkvoorbeelden vanuit de ruime ervaring van de deelnemers en docenten. Er wordt voortdurend een vertaalslag gemaakt naar interventie, wat de praktische waarde van deze module onderstreept.
Competenties
Sprekers
Edwin Harms is oplossingsgericht, krachtgericht en zijnsgericht coach en geeft daarnaast trainingen gericht op diversiteit. Middels een opleiding bij Luk Dewulf heeft hij zich de vaardigheden eigen gemaakt waarmee hij als ‘talentenfluisteraar’ met jongeren in gesprek kan gaan. Hij is gestart als fysiotherapeut en heeft een pad bewandeld dat hem via het onderwijs, als leerkracht en begeleider passend onderwijs uiteindelijk heeft doen kiezen voor een carrièremove naar het coachen. Binnen het werk als docent kan hij alle kennis die hij opgedaan heeft combineren en delen met de deelnemers. Zijn missie is om mensen in beweging te krijgen en na te laten denken over de wijze waarop ze hun ‘cliënten’ willen benaderen.
Inge Maters is fysiotherapeut. Zij werkt al meer dan 25 jaar met mensen met een verstandelijke beperking. Ze heeft zich in de afgelopen jaren vooral gespecialiseerd in het werken met kinderen met een meervoudige beperking en/of ASS. Haar kennis over sensorische informatieverwerking heeft ze in deze jaren actief ingezet om ouders en hulpverleners te coachen bij het creëren van een sensorisch waardevolle omgeving voor deze doelgroep. In multidisciplinair verband is Inge betrokken geweest bij het opzetten van eettherapie groepen en adviseert zij over slaapproblematiek gerelateerd aan problemen in de sensorische informatieverwerking. Op dit moment werkt zij als fysiotherapeut bij Rijndam kinderrevalidatie en is zij betrokken als hoofdopleider bij ‘Anders Kijken Naar Kinderen’ bij onder andere de 10-daagse ‘Basismodule - Sensorische Informatieverwerking bij mensen met een verstandelijke beperking’ en geeft zij diverse workshops en incompany cursussen gericht op prikkelverwerking.
Chantal O’Dwyer is neuropsycholoog en kinderfysiotherapeut. Zij is werkzaam als psycholoog bij Youz waar ze werkt met kinderen met gedrags-, trauma- en hechtingsproblematiek. Daarvoor heeft ze ruim 20 jaar als kinderfysiotherapeut in de 1e lijn gewerkt. In beide functies zet(te) zij haar kennis van de sensorische informatieverwerking in als onderdeel van het vakinhoudelijk klinisch redeneren en behandelen voor een holistische benadering van het kind.






