De overgang: leefstijl als belangrijke factor van zorg
Door Vereniging Arts en Leefstijl
De overgang is een belangrijke levensfase voor vrouwen, vaak gekenmerkt door lichamelijke en psychische veranderingen zoals opvliegers, slaapstoornissen, vermoeidheid, gewichtstoename en stemmingswisselingen. Deze klachten kunnen beïnvloed worden door factoren zoals stress, voeding of slaaptekort. Voor zorgverleners is het van belang om deze klachten tijdig te herkennen, adequaat te begeleiden en, waar nodig, gericht te verwijzen.
In deze scholing staat de rol van leefstijl en voeding als fundament van de zorg centraal. We bespreken de verschillende leefstijlpijlers, onderbouwd met de meest recente wetenschappelijke inzichten. Ook de inzet van hormoontherapie wordt kort toegelicht, zodat duidelijk wordt welke opties binnen de eerste lijn bespreekbaar zijn. Aan de hand van casuïstiek vertalen we theorie naar concrete adviezen voor de spreekkamer. Daarnaast worden feiten en fabels besproken, praktische tools gedeeld en verwijsmogelijkheden belicht.
Na deze scholing hebben deelnemers handvatten om vrouwen in de overgang effectief en evidence-based te begeleiden binnen de eerste lijn, en weten zij wanneer verwijzing naar de tweede lijn of elders nodig is.
Competenties
Sprekers
Dorenda van Dijken is al meer dan 25 jaar actief op het gebied van hormonale klachten en de gezondheid van vrouwen. Ze was jarenlang voorzitter van de Nederlandse Menopauze Vereniging. Sinds mei 2023 is ze bestuurslid van de Europese menopauze vereniging: EMAS. Ze is co-auteur van de Nederlandse richtlijnen voor menopauzemanagement 2018, 2023 en 2025, van de Praktische Handeleiding Hormoontherapie, en van enkele Europese Position Papers. In 2020 richtte ze de eerste multidisciplinaire polikliniek voor complexe hormonale- en overgangsproblemen in Nederland op. Ze schreef verschillende boeken over de overgang en gezond ouder worden. Haar missie is om meer aandacht en bewustwording te krijgen voor vrouwen met hinderlijke hormonale klachten, specifiek stemmings- en psychiatrische aandoeningen. Ze wil in Nederland het taboe doorbreken en toekomstige generaties vrouwen betere zorg bieden.
Dr. Ghiselle Panneflek is huisarts en integrative hormoonspecialist met expertise in hormonale klachten bij vrouwen, waaronder PMS, perimenopauze en stressgerelateerde ontregeling. In haar werk richt zij zich nadrukkelijk op het verbeteren van herkenning, duiding en begeleiding van hormonale transities binnen de zorg. Haar visie is gevormd door zowel klinische ervaring als persoonlijke betrokkenheid bij hormonale ontregeling en burn-out. Vanuit deze achtergrond ontwikkelde zij het concept Conscious Perimenopause, waarin perimenopauze wordt benaderd als een betekenisvolle levensfase die vraagt om medische kennis, leefstijl, contextgevoelige consultvoering en reflectie. Deze benadering biedt zorgverleners handvatten om verder te kijken dan symptoombestrijding of uitsluitend farmacologische keuzes. Haar missie is zorgverleners te ondersteunen in het bieden van tijdige, genuanceerde en mensgerichte zorg aan vrouwen in hormonale transitie.


