Twee op de tien zwangere vrouwen hebben een psychiatrische aandoening zoals een depressie, een angststoornis, een bipolaire stoornis, een psychotische stoornis, PTSS of verslaving. Begeleiding en behandeling van deze vrouwen is soms lastig en vraagt om een specifieke werkwijze, waarbij ook de ontwikkeling van het kind een belangrijk aandachtspunt is.

Vooral in de perinatale periode is er een verhoogd risico op psychiatrische stoornissen. Gezien de gevolgen daarvan voor moeder en pasgeborene, is het van belang in een zo vroeg mogelijk stadium van zwangerschapswens of zwangerschap het risico op perinatale psychiatrische problemen te identificeren en adviezen te geven over de hantering en de begeleiding ervan.

Het onvoldoende behandelen van (ernstige) psychiatrische klachten tijdens de zwangerschap of de postpartumperiode brengt risico’s met zich mee, zowel op obstetrisch gebied als op psychiatrisch gebied. Zo kan verergering van of terugval in psychiatrische symptomen resulteren in uitputting, slechte zelfzorg, onttrekken aan medische en obstetrische zorg, zelfbeschadiging/moedersterfte of potentieel gevaar voor het kind.

Psychiatrische stoornissen tijdens de zwangerschap zijn geassocieerd met het risico op een miskraam, vroeggeboorte en een lager geboortegewicht.

De afgelopen jaren is er in toenemende mate belangstelling voor zwangerschap-gerelateerde psychiatrie. Zo zijn vrij recent de volgende richtlijnen verschenen:

SSRI-gebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie;
Benzodiazepinegebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie;
Bevallingsgerelateerde posttraumatische-stressstoornis (PTSS) en posttraumatische-stressstoornisklachten (PTSS-klachten).

Er zijn speciale behandelcentra waar expertise aanwezig is op het gebied van psychiatrie en zwangerschap (zie www.lkpz.nl).

In deze nascholing komt een aantal voor de psychiater belangrijke thema’s aan bod:

Wat zijn de incidentie en prevalentie van verschillende psychiatrische ziektebeelden in de zwangerschap en de postpartumperiode?
Wat zijn de risicofactoren voor de ontwikkeling van psychiatrische problematiek?
Hoe ziet de behandeling eruit in de kinderwensfase, zwangerschap en postpartumperiode?

Een, mede met de hulp van zwangere vrouwen ontwikkeld, zwangerschapsplan wordt in deze nascholing gepresenteerd.

Inhoud

Blok A Ziektebeelden tijdens zwangerschap en postpartumperiode

A1 Algemeen

A2 Bipolaire stoornis

A3 Depressieve stoornis

A4 Schizofrenie

A5 Bevalling-gerelateerde posttraumatische stressstoornis

A6 Obsessief-compulsieve stoornis, persoonlijkheidsstoornissen en alcoholverslaving

Blok B Farmacologische en niet-farmacologische interventies

B1 Algemeen

B2 Stemmingsstabilisatoren

B3 Antidepressiva

B4 Benzodiazepinen

B5 Niet-farmacologische interventies en het zwangerschapsplan

Actie en verantwoording

Nadere bespreking van casuïstiek en vragen

Literatuur

Bijlage Zwangerschapsplan

Toets voor Psychiaters 2021/1

LVB en verslaving

LVB en verslaving

Gerelateerde cursussen

Verslaving bij ouderen: verstrekking door dokter, dealer en slijterij

Verslaving bij ouderen: verstrekking door dokter, dealer en slijterij

Basiscursus dubbele diagnose

Basiscursus dubbele diagnose

Verslaving aan geneesmiddelen en andere psychoactieve stoffen

Verslaving aan geneesmiddelen en andere psychoactieve stoffen

Zwangerschapsgerelateerde psychiatrie

Zwangerschapsgerelateerde psychiatrie

Verslaving in de spreekkamer (Paul du Buf)

Bewust stoppen met eten en drinken (BSTED): begeleiding bij complexe keuzes rond het levenseinde

Bewust stoppen met eten en drinken (BSTED): begeleiding bij complexe keuzes rond het levenseinde

Bewust stoppen met eten en drinken (BSTED): begeleiding bij complexe keuzes rond het levenseinde

Bewust stoppen met eten en drinken (BSTED): begeleiding bij complexe keuzes rond het levenseinde

Geboortezorg bij verslaving en middelenmisbruik

Geboortezorg bij verslaving en middelenmisbruik

Webinar: Herkennen van trauma bij lvb

Webinar: Herkennen van trauma bij lvb

E-learning Programma LVB Herkennen

E-learning Programma LVB Herkennen

E-learning Programma LVB Herkennen op Persoonskenmerken

E-learning Programma LVB Herkennen op Persoonskenmerken

Zorg voor ouderen met een lichte verstandelijke beperking

Zorg voor ouderen met een lichte verstandelijke beperking