Carpe diem!

Om niet te verdrinken in de drukte van alledag, moet je af en toe stiltaan en terugkijken. Filosoof Menno de Bree reikt u in deze masterclass de helpende hand.

U krijgt geen kant en klare antwoorden om gelukkiger te worden. U ontdekt wel hoe de vijf klassieke denkscholen u richting en handvatten geven in uw werk. Menno biedt een overkoepelend kader waarmee u zowel de achtergronden als het ontstaan van onze huidige werk- en leefcultuur beter leert begrijpen.

Even pas op de plaats

Deze masterclass richt zich op de basis van de westerse filosofie. In het programma staan de vijf klassieke denkscholen centraal: de school van Socrates en Plato, die van Aristoteles, de Stoa, de Hedonisten en de cynici en sceptici. U zult zien dat de invloed van deze denkers tot op de dag van vandaag voortduurt.

Veel hedendaagse levenskunstfilosofie is geïnspireerd door Aristoteles en de invloed van Plato is overal en altijd merkbaar. Dat geldt ook voor de stoïcijnen. Veel invloedrijke hedendaagse denkers, van Arendt tot Foucault, grijpen steeds terug op denkbeelden uit de klassieke oudheid.

Goed voor alle medici

Menno de Bree is een zeer ervaren docent, die het medische werkveld uitstekend kent. Hij leert u in deze masterclass hoe de wijze woorden van filosofen door de eeuwen heen uw leven en werk inspireren. De masterclass is daarom geschikt en interessant voor alle medici: voor iedere arts die zich al eens in filosofie verdiepte én voor iedereen die er graag voor het eerst mee kennismaken.

Filosofie voor het leven

De masterclass start met de ideeën van Socrates en Plato over geluk. Plato deelde de werkelijkheid op in twee sferen: de ‘lage’ stoffelijke, lichamelijke werkelijkheid en de ‘hoge’ wereld van ideeën. Deze tweedeling, later overgenomen door het Christendom, bleek enorm invloedrijk. Pas in de 19de eeuw zet Nietzsche de wereld weer op haar aardse pootjes, maar het is maar de vraag of we daar gelukkiger van zijn geworden.

In vorm zijn

In het tweede deel verkennen we de Ethica Nicomachea van Aristoteles. Een van de belangrijkste boeken uit de westerse filosofie. In dit boek staat het begrip eudaimonia centraal. Dat vertalen we vaak naar geluk, maar we zullen zien dat Aristoteles’ invloedrijke geluksbegrip veel verder gaat dan het je lekker voelen. Het gaat erom een leven te realiseren waarin je in vorm bent. Om een leven te leiden wat goed is voor jou en een voorbeeld voor de mensen om je heen.

En lekker in balans

In het derde deel staat de school van de hedonist Epirucus centraal. Het Hedonisme richt zich niet op het realiseren van wat we nu een bourgondische levensstijl noemen. Het leert ons hoe we zo weinig mogelijk hoeven te lijden, waardoor we in een toestand van ataraxia (gelijkmoedigheid) komen. Epicurus’ leer is nog steeds invloedrijk. Iedereen wil in balans zijn en ook zijn psychologische benadering (dingen zijn niet in zichzelf goed of slecht – we ervaren ze alleen zo) is nog steeds populair.

Ook in onzekere tijden

De stoïcijnen komen voorbij in het laatste deel van de masterclass. Samen met de denkbeelden van enkele cynici en sceptici. De Stoa levert bij uitstek een filosofie voor onzekere tijden, waarin mensen maar weinig grip op hun leven kunnen krijgen. Misschien is de Stoa daarom ook zo populair gebleven. Epictetus’ zakboekje is een van de meest gedrukte boeken ooit, en in ons land wordt het werk van Seneca nog steeds opnieuw uitgegeven. In dit deel proberen we erachter te komen waarom dat denken zo aantrekkelijk is.