Placebo-effect
AccreDidact BV
Placebo-effect
E-learning‘Evidence-based’ richtlijnen over het omgaan met het placebo-effect ontbreken op dit moment nog. Wel gaan we uitgebreid in op een consensusrichtlijn met betrekking tot de implicaties van placebo- en nocebo-effecten voor de dagelijkse praktijk. Deze consensus kwam tot stand tijdens een workshop van een groep internationale, vooraanstaande placebo-onderzoekers. Dezelfde groep heeft enige tijd later ook een consensus gepubliceerd over de voorlichting door de behandelaar aan de patiënt over placebo- en nocebo-effecten. Verder is gebruikgemaakt
van diverse publicaties van specifieke onderzoeken naar placebo- en nocebo-effecten en enkele Cochrane- en andere meta-analyses en systematische reviews op dit terrein. Ook heeft het Geneesmiddelenbulletin in drie hoofdartikelen aandacht besteed aan het onderwerp: ‘Placebo’s en placebo-effecten’ door Bügel, Bogaard en Zaal en Zaal en Bogaard. Ten slotte waren als achtergrondinformatie enkele boeken relevant, met name Placebo, mind over matter in modern
medicine door Dylan Evans en Placebo, reflecties over een vreemde eend in de geneeskunde door Theo Wobbes et al.
Inhoud
BLOK A Placebo’s en placebo-effecten
A1 Placebo’s en placebo-effecten in historisch perspectief
A2 Het verschil tussen placeborespons en placebo-effect
A3 Mogelijk fysiologische mechanismen ter verklaring placebo- en nocebo-effecten
BLOK B Behandeling
B1 Consensus over inzet placebo-effect in de dagelijkse praktijk
B2 Consensus over informatie aan de patiënt
B3 Invloed van uiterlijk, toedieningsvorm, merk/generiek en prijs van geneesmiddel op het placebo- en nocebo-effect
B4 Casus: antidepressiva niet werkzamer dan placebo?
B5 Casus: bijwerkingen van statines grotendeels een nocebo-effect?
B6 Casus: bijwerkingen bij COVID-19-vaccinatie
Actie en verantwoording
Nadere bespreking van vragen en casuïstiek
Literatuur
Opdrachtblad ‘Invoering in de apotheek’
Farmaceutische patiëntenzorg (fpz)
Afsluitende toets 2022/5 Placebo-effect
Sprekers
Wil Toenders is opgeleid als apotheker en heeft in zijn bijvak huisartsengeneeskunde onderzoek gedaan naar het voorschrijfgedrag van de huisarts. Na enkele jaren als praktijkapotheker werkzaam te zijn geweest, heeft hij zich gespecialiseerd in farmacotherapie. Hij was hij onder meer hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin, eindredacteur van het Farmacotherapeutisch Kompas en hoofd geneesmiddelenbeoordeling bij het Zorginstituut Nederland. Tegenwoordig is hij zelfstandig consultant op het gebied van met name de vergoeding van geneesmiddelen.

AccreDidact biedt nascholing in de vorm van eLearning met online toets en een papieren naslagwerk. In een online persoonlijk nascholingsdossier houdt u uw vorderingen bij en vindt u een actueel overzicht van behaalde punten. Binnen het voordelige abonnement ontvangt u verspreid over het jaar de boekjes en kunt u online via de besloten website nascholen. Heeft u de toets behaald? Dan worden uw nascholingspunten direct bijgeschreven.
